Καρκίνος του προστάτη και μανιτάρια: Τι λέει η επιστήμη

Τα μανιτάρια είναι πολύ περισσότερο από ένα απλό συστατικό στη σαλάτα ή το φαγητό μας και ως διαιτολόγος-διατροφολόγος με εξειδίκευση στα αυτοάνοσα και τη φλεγμονή και μετεκπαίδευση στη φυτοφαγία τα συμπεριλαμβάνω συχνά σε εξατομικευμένα διατροφικά πλάνα, για πολλούς λόγους: συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής, υποστηρίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα, είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά και φυτικές ίνες, βοηθούν στο μικροβίωμα του εντέρου και προσφέρουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά χωρίς πολλές θερμίδες. Τα τελευταία χρόνια έχουν τραβήξει την προσοχή της επιστημονικής κοινότητας για τις πιθανές τους φαρμακευτικές ιδιότητες, ιδιαίτερα στον τομέα της πρόληψης και της υποστήριξης θεραπειών για τον καρκίνο. Από τα κλασικά λευκά μανιτάρια μέχρι τα πιο εξωτικά reishi και shiitake, αρκετές μελέτες έχουν εξετάσει αν μπορούν να προσφέρουν κάτι περισσότερο από διατροφική αξία.

Τι μπορούν, λοιπόν, να κάνουν τα μανιτάρια reishi, τα εκχυλίσματα shiitake και τα απλά, λευκά μανιτάρια σε σκόνη για τους ασθενείς με καρκίνο;

Shiitake, λεντινάνη και οφέλη κατά του καρκίνου
Σίγουρα τα μανιτάρια είναι αγαπημένη προσθήκη στο φαγητό για πολλούς και έχουν όλα τα φόντα να το νοστιμίσουν. Σε σχέση με τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες, ωστόσο, πρέπει να πούμε ότι έχουν γίνει ελάχιστες μελέτες σε ανθρώπους σύμφωνα με τα σύγχρονα πρότυπα.

Υπάρχει, λοιπόν, μια ουσία που λέγεται λεντινάνη, η οποία εξάγεται από τα μανιτάρια shiitake. Για να πάρουμε περίπου 28 γραμμάρια αυτής της ουσίας, χρειάζονται γύρω στα 400 κιλά shiitake, δηλαδή περίπου… 2.000 φλιτζάνια μανιτάρια. Ερευνητές, ωστόσο, την χορήγησαν ενέσιμα σε ασθενείς με καρκίνο για να δουν τι συμβαίνει. Από μια σειρά μικρών κλινικών δοκιμών, φάνηκε ότι η «αντικειμενική ανταπόκριση» βελτιωνόταν σημαντικά όταν προσέθεταν λεντινάνη στη χημειοθεραπεία για καρκίνο του πνεύμονα. «Αντικειμενική ανταπόκριση» σημαίνει, για παράδειγμα, συρρίκνωση όγκων, αλλά αυτό που πραγματικά μας ενδιαφέρει είναι η επιβίωση και η ποιότητα ζωής. Κάνει πραγματικά τους ασθενείς να ζουν περισσότερο ή καλύτερα; Στην ομάδα με λεντινάνη παρατηρήθηκε λιγότερη τοξικότητα στη χημειοθεραπεία για το έντερο και τον μυελό των οστών, οπότε αυτό από μόνο του μπορεί να είναι λόγος χρήσης.

Αλλά και όσον αφορά την επιβίωση, φαίνεται ότι η λεντινάνη μπορεί να τη βελτιώσει σημαντικά σε έναν τύπο λευχαιμίας, σε δοκιμή που έγινε σε νορβηγικά ποντίκια. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η προσθήκη λεντινάνης στην τυπική θεραπεία αύξανε τη μέση επιβίωση, μείωνε την καχεξία (απώλεια μυϊκής μάζας λόγω καρκίνου) και βελτίωνε τη συνολική υγεία. Πάντα, όμως, αναζητάμε ευρήματα που αφορούν ανθρώπους για να είμαστε ασφαλείς και πιο σίγουροι. Κι ευτυχώς, υπάρχουν και αυτά.

Μια σύνθεση 17 κλινικών μελετών σε ανθρώπους βρήκε βελτιώσεις στην επιβίωση ενός έτους σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο, αλλά καμία σημαντική διαφορά στην πιθανότητα επιβίωσης για δύο χρόνια. Ακόμα και οι συνθέσεις που ισχυρίζονται ότι η λεντινάνη προσφέρει σημαντικό όφελος μιλούν μόνο για στατιστική σημασία. Η λεντινάνη βελτίωσε την επιβίωση κατά μέσο όρο 25 μέρες σε περιπτώσεις καρκίνου και ναι, 25 μέρες είναι 25 μέρες, αλλά χρειάζεται να αξιολογούμε με μεγάλη κριτική ματιά τους ισχυρισμούς εταιρειών για θαυματουργές ιδιότητες φαρμακευτικών μανιταριών.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η λεντινάνη πρέπει να χορηγείται ενδοφλεβίως, τι γίνεται, όμως, με τα εκχυλίσματα μανιταριών που παίρνει κανείς από το στόμα; Υπάρχουν, για παράδειγμα, εκχυλίσματα shiitake στο εμπόριο για τον καρκίνο του προστάτη, με κόστος που φτάνει περίπου 300 δολάρια τον μήνα. Τι συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις;

Οι άντρες που τρώνε τακτικά μανιτάρια φαίνεται να έχουν χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη και όχι μόνο επειδή τρώνε λιγότερο κρέας ή περισσότερα φρούτα και λαχανικά. Όσον αφορά το εκχύλισμα shiitake, ωστόσο, από μόνο του είναι αναποτελεσματικό στο πλαίσιο της θεραπείας του καρκίνου του προστάτη. Οι ερευνητές σχολίασαν ότι οι ισχυρισμοί για συμπληρωματικές θεραπείες, ειδικά φυτικά και διατροφικά, μπορούν εύκολα και γρήγορα να τεσταριστούν.

Τι γίνεται με το μανιτάρι της ζωής ή reishi;
Αρχικά, δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές αντικαρκινικές επιδράσεις, ούτε μία μερική ανταπόκριση. Τα απλά λευκά μανιτάρια μπορούν να σκοτώσουν καρκινικά κύτταρα στον εργαστηριακό χώρο, όπως και τα reishi, αλλά αυτό δεν μεταφράζεται σε ανθρώπους.

Σε αυτή τη μελέτη, ωστόσο, οι ερευνητές δεν χρησιμοποίησαν κάποιο εμπορικά κατοχυρωμένο εκχύλισμα, αλλά απλά ολόκληρα μανιτάρια, αποξηραμένα και σε σκόνη, περίπου μισό έως ενάμισι φλιτζάνι φρέσκων λευκών μανιταριών την ημέρα—μια ποσότητα εντελώς πρακτική. Τα έδωσαν σε άντρες με βιοχημικά υποτροπιάζοντα καρκίνο προστάτη, οι οποίοι είχαν ήδη κάνει προστατεκτομή ή ακτινοθεραπεία για να αφαιρεθεί ο καρκίνος, αλλά αυτός επανεμφανίστηκε όπως φαινόταν από την αύξηση των επιπέδων PSA.

Από τους 26 ασθενείς που πήραν τη σκόνη, οι 4 φάνηκαν να ανταποκρίνονται, με πτώση των επιπέδων PSA κατά περισσότερο από 50%. Στους περισσότερους, όμως, το PSA συνέχισε να ανεβαίνει. Ναι, η μελέτη δεν είχε ομάδα ελέγχου, αλλά η αύξηση του PSA μετά από προστατεκτομή σχεδόν πάντα δείχνει πρόοδο του καρκίνου. Γιατί, λοιπόν, να μην προσθέσει κάποιος λευκά μανιτάρια στη διατροφή του;

Στους δύο ασθενείς που ανταποκρίθηκαν, τα επίπεδα PSA έγιναν μη ανιχνεύσιμα, υποδεικνύοντας ότι ο καρκίνος εξαφανίστηκε. Είχαν ήδη περάσει χειρουργείο, αφαίρεση προστάτη και ακτινοθεραπεία, αλλά ο καρκίνος άρχισε να επιστρέφει -μέχρι που άρχισαν λίγη σκόνη λευκών μανιταριών.

Εν ολίγοις, τα μανιτάρια αποτελούν ένα πολύτιμο διατροφικό συστατικό με αντιοξειδωτικές και ανοσοενισχυτικές ιδιότητες και υπάρχουν ενδείξεις ότι η τακτική κατανάλωσή τους μπορεί να υποστηρίξει την υγεία του προστάτη. Ωστόσο, οι φαρμακευτικές τους ιδιότητες, όπως η λεντινάνη των shiitake ή τα εκχυλίσματα reishi, δείχνουν περιορισμένα αποτελέσματα στους ανθρώπους και σίγουρα δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τις τυπικές θεραπείες για τον καρκίνο. Η πιο ασφαλής και πρακτική προσέγγιση παραμένει η ενσωμάτωσή τους σε μια ισορροπημένη διατροφή, ως μέρος ενός συνολικού τρόπου ζωής που προάγει την υγεία και την πρόληψη.

Πηγές

https://nutritionfacts.org/blog/prostate-cancer-and-mushrooms/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22506573/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23793824/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20574918/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28940986/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19596954/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20412340/