Βοηθούν τα συμπληρώματα βιταμίνης C στη μείωση του άγχους;

Η σχέση μεταξύ διατροφής και ψυχικής υγείας έχει αρχίσει να μελετάται συστηματικά τα τελευταία χρόνια, με ολοένα και περισσότερα δεδομένα να δείχνουν ότι οι διατροφικές επιλογές επηρεάζουν όχι μόνο τη σωματική, αλλά και την ψυχολογική μας κατάσταση. Κι ως διαιτολόγος-διατροφολόγος με εξειδίκευση στα αυτοάνοσα και τη φλεγμονή και μετεκπαίδευση στη φυτοφαγία, προσυπογράφω. Το έχω δει πολλές φορές σε ασθενείς μου, αλλά και σε εμένα την ίδια, ωστόσο πέραν της εμπειρίας, υπάρχουν και πιο χειροπιαστά ερευνητικά ευρήματα. Έχουμε, λοιπόν, κάποια ενδιαφέροντα, αλλά όχι απόλυτα ξεκάθαρα αποτελέσματα όσον αφορά το ρόλο της βιταμίνης C στην κατάθλιψη και το άγχος, που αξίζει να δούμε.

Βιταμίνη C και άγχος: Τι δείχνουν τα δεδομένα
Σε ενήλικες, τα νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι η υψηλότερη ημερήσια κατανάλωση φυτικών ινών από φρούτα και λαχανικά συνδέεται με χαμηλότερα ποσοστά άγχους, μεγαλύτερη αίσθηση ευτυχίας, υψηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή και καλύτερη κοινωνικο-συναισθηματική ευεξία, όπως αναφέρει μια ανασκόπηση στο περιοδικό Nutrients. Διαφορετική μελέτη στο Social Science & Medicine καταλήγει στο ότι το να πείσει κανείς τους ανθρώπους να καταναλώνουν περισσότερα φρούτα και λαχανικά μπορεί να μην ωφελεί μόνο τη σωματική τους υγεία μακροπρόθεσμα, αλλά και την ψυχική τους ευεξία βραχυπρόθεσμα. Η κατανάλωση φρούτων, για παράδειγμα, έχει προστατευτική συσχέτιση με βασικές αιτίες θανάτου όπως καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά, διαβήτη και καρκίνο, καθώς και με την κατάθλιψη. Το ερώτημα είναι γιατί; Έχουν προταθεί αρκετοί μηχανισμοί. Για παράδειγμα, ένας υποστηρίζει ότι αυτό οφείλεται στις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες των τροφών αυτών, οι οποίες «καθαρίζουν» τις ελεύθερες ρίζες που εμπλέκονται σε μέρος της φλεγμονής που σχετίζεται με την κατάθλιψη. Αν ισχύει αυτό, τότε τι γίνεται με το απλό συμπλήρωμα βιταμίνης C;

Τι συμβαίνει με τα συμπληρώματα βιταμίνης C;
Ο εγκέφαλος έχει από τα υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης C στο σώμα, οπότε θεωρείται ότι αν ληφθεί επιπλέον βιταμίνη C μπορεί να έχει κάποιο θεραπευτικό ρόλο σε παθήσεις του εγκεφάλου, ειδικά αφού δεν είναι μόνο αντιοξειδωτική αλλά έχει και άλλες κρίσιμες λειτουργίες, όπως η συμβολή στη δημιουργία νευροδιαβιβαστών όπως η ντοπαμίνη. Οι μελέτες ωστόσο δίνουν αντικρουόμενα αποτελέσματα, αφού μελέτη δημοσιευμένη στο Journal Nutririon βρήκε ευεργετική επίδραση όταν η βιταμίνη C προστέθηκε ως συμπληρωματική θεραπεία σε αντικαταθλιπτικό, ενώ άλλη μελέτη δημοσιευμένη στο Trials δεν βρήκε κανένα όφελος από τη λήψη βιταμίνης C. Διαφορετική μελέτη στο Pakistan Journal of Biological Sciences δεν βρήκε όφελος όσον αφορά την κατάθλιψη, αλλά όσοι έπαιρναν βιταμίνη C αντί για placebo εμφάνισαν σημαντική μείωση στα επίπεδα άγχους –κάτι που δεν φάνηκε μόνο στη συγκεκριμένη μελέτη. Οι επιδράσεις της από του στόματος λήψης βιταμίνης C στο άγχος σε μαθητές λυκείου μελετήθηκαν σε μια διπλά τυφλή, τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη με placebo δοκιμή. Οι έφηβοι έπαιρναν 500 mg βιταμίνης C την ημέρα ή placebo –μια ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε πέντε πορτοκάλια, τέσσερα κίτρινα ακτινίδια ή γκουάβα, ή 1,5 κίτρινη πιπεριά. Μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, η βιταμίνη C μείωσε τα επίπεδα άγχους σε σύγκριση με το placebo, ενώ παρατηρήθηκε και σημαντική μείωση στους καρδιακούς παλμούς. Δεδομένων αυτών των στοιχείων που δείχνουν ότι η βιταμίνη C μπορεί να έχει αγχολυτική δράση, οι ερευνητές θέλησαν να δουν αν μια εφάπαξ δόση μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη συναισθηματική κατάσταση. Και πράγματι, μέσα σε μόλις δύο ώρες από τη λήψη βιταμίνης C, οι συμμετέχοντες παρουσίασαν σημαντική μείωση του άγχους σε σχέση με το placebo, αλλά μόνο όσοι ξεκινούσαν με υψηλά επίπεδα άγχους.

Ως επιπλέον όφελος, το συμπλήρωμα βιταμίνης C μπορεί να μειώσει την αρτηριακή μας πίεση κατά μερικές μονάδες. Ωστόσο, το ίδιο ακριβώς μπορούν να κάνουν τα ολόκληρα φρούτα και λαχανικά και ίσως ακόμη καλύτερα σε όσους το έχουν περισσότερο ανάγκη. Το να προσθέσει κανείς ακόμη και μόλις δύο μερίδες φρούτων και λαχανικών την ημέρα μπορεί να έχει οφέλη για την ψυχολογική ευεξία μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες και χωρίς τον κίνδυνο για πέτρες στα νεφρά που σχετίζεται με τα συμπληρώματα βιταμίνης C –κάτι που αποτελεί πρόβλημα κυρίως στους άνδρες.

Συνολικά, λοιπόν, τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η βιταμίνη C μπορεί να έχει μια ήπια, υποστηρικτική επίδραση στη μείωση του άγχους, ειδικά σε ορισμένες ομάδες ή συνθήκες. Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη και τα αποτελέσματα παραμένουν μικτά. Αντίθετα, η κατανάλωση ολόκληρων τροφών -φρούτων και λαχανικών- φαίνεται να προσφέρει πιο σταθερά και πολυδιάστατα οφέλη, τόσο για την ψυχική όσο και για τη σωματική υγεία. Και ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό: ότι η δράση της διατροφής δεν εξαντλείται σε ένα μεμονωμένο θρεπτικό συστατικό, αλλά προκύπτει από τη συνολική της ποιότητα.

Πηγές
https://nutritionfacts.org/blog/do-vitamin-c-supplements-help-reduce-anxiety/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30487459/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25873303/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28654017/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26353411/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32080138/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28158239/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30178451/